Bolalarda anemiya va gemoglobinni to‘g‘ri ko‘tarish
Anemiya — qonda gemoglobin va/yoki eritrotsitlar miqdorining kamayishi.
Eng ko‘p uchraydigan sabab — temir tanqisligi, biroq anemiyaning boshqa turlari ham mavjud.
Nima qilish kerak?
1️⃣ Shifokor ko‘rigidan o‘tish
Anemiya tasdiqlanganda:
- temir preparatlari (afzal — uch valentli temir),
- C vitamini, folat kabi ko-faktorlar bilan birga buyuriladi.
Odatda:
- gemoglobinni normaga keltirish uchun 2–3 oy,
- keyin temir zahiralarini to‘ldirish uchun yana qo‘shimcha vaqt talab etiladi.
2️⃣ Ovqatlanish
Davolash kursidan so‘ng qondagi temir miqdorini saqlab qolish uchun:
- qizil go‘sht,
- jigar yoki tovuq,
- sabzavotlar (xom holatda ham),
- boshqa temirga boy mahsulotlar
ratsionda doimiy bo‘lishi kerak.
Faqat ovqat bilan og‘ir temir tanqisligini bartaraf etib bo‘lmaydi, ammo profilaktikada juda muhim.
3️⃣ Tahlil topshirish
Anemiyani aniqlashda:
- qonni venadan olish — aniqroq va ishonchliroq;
- 110 g/l dan past gemoglobin — bu anemiya hisoblanadi.
4️⃣ Yashirin anemiya belgilari
Quyidagi holatlar temir tanqisligidan shubhalanishga sabab bo‘ladi:
- ishtahaning yomonligi, go‘shtni “yoqtirmaslik”,
- tez-tez O‘RI, uzoq davom etuvchi infeksiyalar,
- lab burchaklarida yorilishlar,
- tirnoqlarning sinuvchanligi va yorilishi,
- ruhiy va nutq rivojlanishining kechikishi,
- mushak og‘riqlari, charchoq, uyquchanlik.
Ferritin me’yorlari (yoshga qarab):
- 1 yoshgacha — taxminan 20 ng/ml
- maktabgacha yosh — 30 ng/ml atrofida
- 10–15 yosh — ≈ 50 ng/ml
Kattalarda — jinsi va tana vazniga qarab alohida baholanadi.
Muhim: diagnostika va davolashni faqat faoliyati litsenziyalangan shifokor olib borishi lozim.
Manba:
https://www.nationwidechildrens.org/conditions/anemia-iron-deficiency
Muallif: Darya Dmitrievna
Instagram: @frauenarztin_
