Koklyush (Pertussis)
Avvallari bu kasallik haqida faqat kitoblarda o‘qirdik, bugun esa real hayotda uchrayapti.
Koklyush — og‘ir bakterial infeksiya bo‘lib, kuchli, tutqanoqli, qusishgacha, nafas to‘xtashigacha, hatto talvasagacha olib boruvchi yo‘tal bilan kechadi. Yo‘tal 3 oygacha davom etishi mumkin, shu sababli u “100 kunlik yo‘tal” deb ham ataladi.
- Qo‘zg‘atuvchi: Bordetella pertussis
- Manba: kasal yoki simptomsiz tashuvchi odam
- Mavsum: yil davomida uchraydi
- Eng og‘ir kechishi: 1 yoshgacha bo‘lgan chaqaloqlarda
Shu sababli emlashni o‘z vaqtida qilish juda muhim.
“Organizmi mustahkam bo‘lsin” degan fikr — xato va xavfli.
Profilaktika:
AKDS (DTaP) — 2, 3, 4, 18 oy va 6 yoshda
- Kattalar (16 yoshdan yuqori) — har 10 yilda revaksinatsiya
- Homiladorlar — 27–36 haftalarda (ko‘p mamlakatlarda standart)
Davolash:
Antibiotik faqat birinchi 2 hafta samarali. Dastlab O‘RIni eslatgani sababli, ko‘pincha kech qo‘llaniladi va keyin foydasiz bo‘ladi.
Asoratlar:
- pnevmoniya
- ensefalit
- otit
- sudorogalar
- qovurg‘a sinishi
- nafas to‘xtashi
- o‘lim: 1:100 (CDC ma’lumotlari)
Koklyush ko‘payishining sabablari:
- emlanmagan bolalar
- vaksinatsiyadan asossiz bosh tortish
- soxta “tibbiy qarshi ko‘rsatmalar”
- soxta emlash pasportlari
Vaksinatsiya — yagona samarali profilaktika.
