Bolalar sog‘ligi

A gepatiti (Botkin kasalligi)

A gepatiti (Botkin kasalligi) – virusli jigar yallig‘lanishi bo‘lib, odatda surunkali shaklga o‘tmaydi va jigarni chuqur, qaytmas zararlanishiga olib kelmaydi. Qanday yuqadi? * iflos suv orqali; * yuqumlangan oziq-ovqatlar orqali; * maishiy kontakt (qo‘l, buyumlar, idish-tovoqlar) orqali; * jinsiy yo‘l bilan ham yuqishi mumkin. A gepatiti ko‘proq: * sanitariya-gigiyena sharoiti

Bolalar sog‘ligi

Bolalarda dakriotsistit (ko‘z yoshi yo‘llari to‘silishi)

Ota-onalar ko‘pincha: “ko‘zcha qotib qolgan”, “qaymoqlab qoladi” deb ta’riflaydi. Asosiy sabab — ko‘z yoshining burun bo‘shlig‘iga oqib tushmasligi, ko‘z yoshining to‘planib qolishi va atrofida infeksiya qo‘shilishi. Nima uchun shunday bo‘ladi? Oddiy sharoitda: • tug‘ilish vaqtiga kelib ko‘z yoshi yo‘llarini

Bolalar sog‘ligi

Bolalar va semizlik

Dunyo aholisi — 7,8 mlrd. 2020 yilda ularning 2,6 mlrd nafarida ortiqcha vazn (BMI yuqori) mavjud edi. 2035 yilga kelib: • 4 mlrddan ortiq odam semizlik muammosiga ega bo‘lishi kutilmoqda (5 yoshgacha bo‘lgan bolalar bundan mustasno). 5–19 yoshli bolalar orasida: • 2020 yilda BMI >30 kg/m²

Bolalar sog‘ligi

Bir yoshdan keyin: vitamin va mineral defitsitlari

Bir yoshdan keyin ham bola jadal o‘sish va rivojlanishni davom ettiradi. Shu davrda: • immunitet; • asab tizimi; • suyak-umurtqa tizimi uchun vitamin va minerallar yetarli bo‘lishi juda muhim. Eng ko‘p uchraydigan defitsitlar • Temir defitsiti — gemoglobin sintezi va to‘qimalarni kislorod bilan ta’minlash uchun zarur. Tanqislik anemiya va boshqa

Bolalarda anemiya va temir tanqisligi

Anemiya — eritrotsitlar soni va/yoki ulardagi gemoglobin konsentratsiyasining kamayishi. Eng keng tarqalgan sabab — temir tanqisligi, ammo anemiyaning boshqa turlari ham mavjud. Temir tanqisligi anemiyasi (TTA) ko‘proq: • kichik yoshdagi bolalarda; • o‘smir qizlarda; • reproduktiv yoshdagi ayollarda (xususan, homilador va emizikli ayollarda) uchraydi. Odatda temirni: • gem temir — go‘sht mahsulotlaridan; • no-gem

Bolalar sog‘ligi

Bolada pulsni to‘g‘ri o‘lchash

Bolada pulsni tekshirish — yurak-qon tomir tizimi holatini baholashning muhim qismidir. Pulsning asosiy xususiyatlarini bilish va uni to‘g‘ri o‘lchay olish orqali ota-onalar bolaning holatini baholab, zarur bo‘lganda o‘z vaqtida shifokorga murojaat qilishlari mumkin. Pulsning uchta asosiy ko‘rsatkichi 1. Yurak urish tezligi Yurakning bir daqiqada necha

Bolalar sog‘ligi

Bolaning umurtqasi sog‘lom rivojlanishi uchun muhim jihatlar

Vertikal holat 6 oygacha bolani uzoq vaqt tik holatda ushlab turish umurtqaga ortiqcha yuklama beradi. Mushak tonusi nomutanosibligi Yangi tug‘ilganlarda mushak tonusi bir xil bo‘lmasligi mumkin, bu keyinchalik qomat buzilishiga olib keladi. Bolani “o‘tirg‘izish” Bola mustaqil o‘tirishni o‘rganmaguncha uni majburan o‘tirg‘izish tavsiya

Bolalar sog‘ligi

Tayanch-harakat apparati va rivojlanish

Kattalarning qariyb yarmida mushak-skelet muammolari mavjud bo‘lib, ularning ko‘pchiligi bolalikda boshlangan. Shu sababli erta yoshdan to‘g‘ri rivojlanish va korreksiyaga e’tibor berish zarur. Fizik faollik ahamiyati: * umurtqa va mushaklarning to‘g‘ri shakllanishi * qomat buzilishining oldini olish * skolioz, kifoz, yassi oyoqlikni erta aniqlash Qachon shifokorga murojaat

Bolalar sog‘ligi

Ko‘z tizimi profilaktikasi (pediatrik oftalmologiya)

Ko‘rishning pasayishi bolaga og‘riq bermaydi, shuning uchun bola shikoyat qilmaydi. Bolalarda vizual tajriba yo‘q — ular norma qanday bo‘lishini bilmaydi. Shu sababli profilaktik ko‘riklar nihoyatda muhim. Ko‘riklar jadvali: * Tug‘ilganda — chala tug‘ilganlar retinopatiyasi va tug‘ma nuqsonlarni istisno qilish * 2 oy — qovoqlar va ko‘

Bolalar sog‘ligi

Koklyush (Pertussis)

Avvallari bu kasallik haqida faqat kitoblarda o‘qirdik, bugun esa real hayotda uchrayapti. Koklyush — og‘ir bakterial infeksiya bo‘lib, kuchli, tutqanoqli, qusishgacha, nafas to‘xtashigacha, hatto talvasagacha olib boruvchi yo‘tal bilan kechadi. Yo‘tal 3 oygacha davom etishi mumkin, shu sababli u “100 kunlik yo‘tal” deb ham

Konditsionerlar va salomatlik

Konditsionerlar — ayniqsa issiq iqlim sharoitida zamonaviy hayotning ajralmas qismi. Biroq savol tug‘iladi: ular kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkinmi? Menga ko‘p so‘rashadi: “Konditsioner sizga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sovuq havo uryapti, nega kasal bo‘lmaysiz?” Javob: YO‘Q, kasal bo‘lmayman. Shaxsiy fikrimcha, bizning mintaqa aholisi konditsionerlarni

Bolalar sog‘ligi

Neonatal skrining

Neonatal skrining — bu barcha yangi tug‘ilgan bolalarda irsiy almashinuv (metabolik) kasalliklarni erta aniqlash va davolash maqsadida o‘tkaziladigan tekshiruvdir. Skrining tug‘ruqxonada hayotning 2–3-kunida (25–72 soat), muddatidan oldin tug‘ilgan bolalarda esa 7–14-kunlarda, chaqaloq panjasidan olingan qonning quritilgan tomchilari orqali o‘tkaziladi. Agar biron sababga ko‘