Bolalar sog‘ligi
Kasalliklarning oldini olishdagi muhim tarkibiy qism — bolaning yoshiga mos profilaktik ko‘riklardan o‘z vaqtida o‘tishidir. Qaysi shifokorlarga qaysi yoshda borish kerakligini muhokama qilishdan oldin, nega profilaktik ko‘riklarni chetlab o‘tib bo‘lmasligini qisqacha ko‘rib chiqamiz. Muhimi shundaki, ma’lum yosh davrlarida aniq mutaxassislar tomonidan o‘tkaziladigan
Bolalar sog‘ligi
Barcha bolalarni tekshirish shartmi? Javob aniq — YO‘Q. Tug‘ruqxonada barcha chaqaloqlarda panjadan (tovondan) olingan qon namunasi orqali TTG (tireotrop gormon) ni aniqlovchi test o‘tkaziladi. Agar tug‘ruqxonadan yoki siz biriktirilgan poliklinikadan sizga qo‘ng‘iroq qilishmagan bo‘lsa — demak, hammasi joyida, xavotirlanishga hojat yo‘q. Kimlarga qo‘shimcha
Bolalar sog‘ligi
“Hech bir bola saratondan vafot etmasligi kerak!” Bu — bolalar onkologiyasi bo‘yicha xabardorlikni oshirish va ushbu kasallikka duch kelganlarga yordam ko‘rsatishga qaratilgan ICCD kampaniyasining shiori. Afsuski, shunday “o‘ziga xos” yoki maxsus simptomlar yo‘qki, biz 100% ishonch bilan “bolada saraton bor” deb ayta olsak. Biroq Xalqaro bolalar onkologlari
Bolalar sog‘ligi
Enterovirus va ichak infektsiyalari mavsumi: eng katta xavf – suvsizlanish! Suvsizlanish (degidratatsiya) enterovirus va ichak infektsiyalaridagi eng jiddiy tahdidlardan biridir. Organizmdan suv va elektrolitlar yo‘qolishi qon aylanishi buzilishiga, to‘qimalarga kislorod etishmasligiga, bosh miya neyronlari zararlanishiga, termoregulyatsiya va nafas olish buzilishiga olib kelishi mumkin. Bolaning tanasi massasining bor-yo‘g‘i
Bolalar sog‘ligi
«Hamisha kasal bola» – ko‘pincha bog‘chaga endi borayotgan bolalar haqida aytiladi. Nega bunday bo‘ladi? • Yangi muhit (bolalar bir-biri bilan muloqotda, quchoqlashganda, o‘ynaganda mikroorganizmlar almashadi) • Stress (ona endi 24/7 yonida emas, yangi sharoitlar – bularning barchasi bolada stress chaqirishi mumkin. Stress virus va bakteriyalarga qarashli barqarorlikni pasaytiradi.) Biz
Bolalar sog‘ligi
Matnning o‘zbekcha tarjimasi: Gap shundaki, aynan bolaning hayotining birinchi yilida tug‘ma patologiyalar o‘zini namoyon qiladi. Ular qanchalik erta aniqlansa, davolash shunchalik oson kechadi. Bundan tashqari, tor mutaxassislar o‘z yo‘nalishini chuqur biladi va normadan chetga chiqishlarni darhol payqaydi. Shu sababli shifokorlar ko‘rigidan o‘tish va
Bolalar sog‘ligi
Timus – immun tizimimiz faoliyatida asosiy rol o‘ynaydigan organ. Qizig‘i shundaki, uning nomi yunoncha «thymos» («hayot kuchi») so‘zidan kelib chiqqan. Tug‘ilgan paytdan boshlab timus organizmni bakteriya, virus va boshqa mikroorganizmlarga qarshi kurashga tayyorlaydi. Dastlab u 10–12 gramm atrofida bo‘ladi, o‘smirlik yoshiga kelib eng katta
Bolalar sog‘ligi
Yoz kelishi bilan O‘RI mavsumi vaqtincha orqa fonga o‘tadi. Lekin ular butunlay yo‘qolib ketmaydi, shuning uchun hozir ham O‘RI bilan kasallangan odamni ko‘rsangiz, ajablanish kerak emas. Biroq yozda bizda “boshqa do‘stlar” – viruslar paydo bo‘ladi. Rotavirus infeksiyasi Rotaviruslar faqat yozda emas, balki sovuq fasllarda
Bolalar sog‘ligi
Tranzitor yoki «chegaraviy» holatlar – bu yangi tug‘ilgan chaqaloq organizmining ichkiutrob (ona qorni) va tug‘ilgandan keyingi hayot chegarasida yuzaga keladigan, yangi sharoitga moslashish jarayonini aks ettiradigan holat va reaktsiyalaridir. Tranzitor holatlarning ikki turi ajratiladi. 1-tur – tug‘ilish bilanoq paydo bo‘ladigan holatlar: • «yana endi tug‘ilgan chaqaloq» sindromi • respirator
Bolalar sog‘ligi
Trixofitiya, tinea capitis nomi bilan ham malum, – bu bosh teri griboq infektsiyasi bo‘lib, ko‘pincha 5–10 yoshli bolalarda uchraydi. Trixofitiya ota-onalar uchun haqiqiy muammoga aylanishi mumkin. U tanada doirasimon qizil dog‘lar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi va sochli qism bo‘ylab tarqalishi, soch to‘kilishiga sabab bo‘
Yangi tug‘ilgan chaqaloq dunyoga kelganidan keyin har kunigi parvarish va gigienaga oid juda ko‘p savollar yosh ota-onalarni qiynaydi. Internetdagi ishonchsiz malumotlar, qarindoshlarning «maslaxat»lari natijasida ko‘pincha chaqaloq terisi zarar ko‘radi. Yangi tug‘ilgan chaqaloq terisiga parvarish. Cho‘mildirish. Chaqaloqni alohida xonadon (vanna)da, oddiy krandan oqadigan
Xorrak otish – turli yoshdagi bolalarda uchrashi mumkin bo‘lgan juda keng tarqalgan muammo. Ko‘p ota-onalar boladagi tungi xorrak otishni bezarar holat deb hisoblashadi, ammo bu har doim ham shunday emas. Doimiy xrap jiddiy kasallik – uyquning obstruktiv apnoe sindromi belgilari bo‘lishi mumkin. Bu holat xorrak otish va uyqu vaqtida
Bolalar sog‘ligi
Keling, avvalo ikki holatni ajratib olamiz: situatsion-shartlangan talvasalar (haroratga, suvsizlanishga, qizib ketishga, metabolik buzilishlarga va boshqa o‘tkir holatlarga javob sifatida), va epilepsiya. Talvasalar bolalarning 5–10% da qayd etiladi, epilepsiya tashxisi esa aholining taxminan 1% da uchraydi. Situatsion-shartlangan talvasalar odatda malum bir o‘tkir vaziyatga organizmning javobi sifatida paydo
Emlash
Ota-onalar qabulda so‘rashadi: «Doktor, agar privivkalar deyarli doim xavfsiz bo‘lsa, nega internetda ular haqida shuncha yomon fikrlar bor, birorta yaxshi fikr yo‘q?» Rostini aytib javob bering: qanchalik ehtimol bilan siz juda yoqqan kafe haqida minnatdorchilik bilan iliq fikr qoldirasiz? Ularga saytda yozasizmi, ular haqida do‘stlarga ishtimoyi
Emlash
AbKDS-Xib-IPV (atsellyulyar ko‘k yo‘tal–difteriya–stolbnyak, V gepatiti, gemofil tayoqchasi b turi va inaktivlashtirilgan poliomielit komponentini o‘z ichiga olgan kompleks) vaktsinasi AbKDS-Xib-IPV vaktsinasi bolalarga 3 va 18 oylikda yuboriladi. Xib – gemofil infektsiyasi b turiga (Haemophilus influenzae b) qarshi vaktsina IPV – inaktivlashtirilgan poliomielit vaktsinasi AbKDS-Xib-IPV vaktsinasi himoya qiladigan
Emlash
Difteriya Difteriya — Corynebacterium diphtheriae bakteriyasi qoʻzgʻatadigan infeksion kasallik boʻlib, asosan tomoq va yuqori nafas yoʻllarini zararlaydi hamda boshqa a’zolarga salbiy ta’sir koʻrsatuvchi toksin ishlab chiqaradi. Kasallik bevosita jismoniy aloqa yoki havo-tomchi yoʻli orqali (nafas olish, yoʻtalish, aksirish paytida) yuqadi. Yuqtirilgandan soʻng bakteriya 5–7 kun davomida organizm boʻylab